Negatieve stroomprijzen komen steeds vaker voor in Nederland. Waar het vroeger een zeldzaamheid was, zien we nu regelmatig uren waarin de stroomprijs onder de nul duikt (oftewel een negatieve stroomprijs). Maar hoe werkt dat precies, en moet je nu massaal de oven aanzetten als de zon schijnt?
Hoe ontstaat een negatieve stroomprijs?
De prijs van stroom op de beurs (de EPEX-markt) wordt bepaald door vraag en aanbod. Als de zon hard schijnt en het hard waait, wordt er in Nederland enorm veel groene energie opgewekt. Soms is dit aanbod groter dan wat we met z’n allen op dat moment verbruiken.
Omdat we elektriciteit op dit moment nog niet op grote schaal goedkoop kunnen opslaan in batterijen, ontstaat er een overschot. Om het stroomnet stabiel te houden, moet die stroom “weg”. De prijs wordt dan negatief om grote fabrieken en huishoudens met een dynamisch contract te stimuleren om juist op dat moment extra stroom te verbruiken.
Wil je op de hoogte gehouden worden wanneer de stroomprijs negatief is? Volg ons dan op één van onze kanalen (Telegram of X) om een alert te krijgen.
Krijg ik echt geld gestort op mijn rekening?
Bij een dynamisch energiecontract wordt de negatieve beursprijs direct verrekend met je verbruik. Als de beursprijs bijvoorbeeld -€0,10 per kWh is, dan “verdien” je die dubbeltjes op papier. Dit bedrag wordt in mindering gebracht op je maandelijkse factuur. Je krijgt het dus niet letterlijk als cash gestort, maar je energierekening wordt lager naarmate je meer verbruikt tijdens deze uren.
De “All-in” grens: Wanneer is het écht gratis?
Veel mensen maken een rekenfout door alleen naar de beursprijs te kijken. Vergeet niet dat de overheid in 2026 nog steeds belastingen heft over elke kilowattuur die je verbruikt, ook als de prijs negatief is.
Om te weten of je echt geld verdient, moet je de All-in stroomprijs berekenen. Je betaalt namelijk altijd:
- Energiebelasting: Een vast bedrag per kWh (de grootste post).
- Inkoopvergoeding: De marge die je energieleverancier rekent.
- BTW: 21% over het totaal.
Rekenvoorbeeld: Is de energiebelasting inclusief opslagen bijvoorbeeld €0,15? Dan moet de beursprijs lager zijn dan -€0,15 voordat je totale prijs onder de nul uitkomt. Is de beursprijs slechts -€0,05? Dan betaal je per saldo nog steeds €0,10 per kWh.
Netcongestie en maatschappelijk verbruik
Naast je eigen portemonnee help je ook het Nederlandse stroomnet. In provincies zoals Noord-Brabant, Utrecht en Gelderland kampen we vaak met netcongestie: de kabels in de grond kunnen de enorme hoeveelheid stroom niet aan. Door je wasmachine of vaatwasser aan te zetten tijdens een negatieve stroomprijs, ontlast je het net en help je voorkomen dat zonneparken moeten worden afgeschakeld
Wat is een negatieve stroomprijs?
Een negatieve stroomprijs ontstaat wanneer het aanbod van elektriciteit op de beurs groter is dan de vraag. In plaats van dat je betaalt voor je verbruik, krijg je op dat moment een vergoeding voor elke kilowattuur (kWh) die je afneemt. Dit gebeurt alleen bij energieleveranciers met dynamische tarieven. Let er wel op dat je pas echt “winst” maakt als de negatieve prijs lager is dan de overheidsbelastingen en inkoopkosten.
Wanneer komt een negatieve stroomprijs voor?
Negatieve prijzen komen meestal voor op momenten met een hoge productie van duurzame energie en een lage vraag. Denk aan:
– Zonnige weekenden: Veel zonnestroom, maar fabrieken en kantoren zijn gesloten.
– Stormachtige nachten: Veel windenergie, terwijl de meeste mensen slapen.
– Feestdagen: Een combinatie van minimale industriële vraag en gunstige weersomstandigheden.
Hoe vaak komt een negatieve stroomprijs voor?
In 2026 zien we dat het aantal uren met negatieve prijzen flink is toegenomen ten opzichte van eerdere jaren. Dit komt door de snelle groei van het aantal zonnepanelen en windparken in Nederland. Gemiddeld komt het nu enkele honderden uren per jaar voor, waarbij de lente en de vroege zomer de absolute uitschieters zijn vanwege de krachtige zon.
Wat te doen bij een negatieve stroomprijs?
Als de stroomprijs negatief is, is dit hét moment om je verbruik te maximaliseren:
Grootverbruikers aan: Zet de wasmachine, vaatwasser en droger aan.
Elektrische auto laden: Dit is de goedkoopste manier om je accu vol te krijgen.
Thuisbatterij opladen: Sla de goedkope (of gratis) stroom op voor de dure avonduren.
Elektrische boiler/warmtepomp: Verwarm je huis of water alvast voor op een hogere temperatuur.